امروز : ۳۰ تیر ۱۳۹۶
تبلیغات   |   درباره ما   |   تماس با ما
تبلیغات

    Sorry. No data so far.

سامانه پیام کوتاه
سامانه پیام کوتاه سنگسر نیوز
پیش بینی آب و هوا
مهدیشهر
تیر ۳۰, ۱۳۹۶, ۶:۴۶ ب.ظ
 

آفتابی
37°C
رطوبت: 7%
سرعت باد: 6 m/s شرقشمالشرق
اطلاعات بیشتر...
 
آمار سایت
  • 807
  • 1,100
  • 3,270,480
  • 1,104
  • 3,697
  • فروردین ۱۰, ۱۳۹۶

اتم

علی جمالیان

اتم :
واژه انگلیسی اتم در زبان انگلیسی بمعنای ریزترین و کوچکترین ذره هر جسم که به کوچکتر از آن تقسیم پذیرنیست میباشد . ریشه واژه اتم بر گرفته از زبان یونانی نیز همین معنی را دارد . در سال ۱۸۰۸ جان دالتون انگلیسی وقتی برای اولین بار پی بوجود اتم برد از همین واژه استفاده نمود و کشف خود را با آن نامگذاری کرد و واژه جدیدی برای کشف خود انتخاب ننمود.
تا به امروز برای نامگذاری هر وسیله و دستگاه جدید از واژه های موجود متناسب با آن دستگاه یا وسیله مرسوم بوده واستفاده میشود و نام هر اختراع ویاکشف هر پدیده ای بر گرفته از یک لغت با معنی قدیمی تر متناسب با آن میباشد.

بعنوان مثال واژه کامپیوتر بر گرفته از کلمه انگلیسی (computation)بمعنای  محاسبه گر و یا واژه تبلت بر گرفته از واژه انگلیسی (tablet) بمعنای لوح میباشد .
در گویش سنگسری واژه زنافر را داریم که بیاد دارم از مرحوم پدرم معنی زنافر را پرسیدم پاسخ   داد کوچکترین ذره هر چیزی را زنافر میگویند.
اگر بجای واژه اتم از واژه دلکش و زیبای زنافراستفاده نمائیم به این معنی نخواهد بود که سنگسریها اتم را کشف و یا آنرا میشناختند همانگونه که یونانیان باستان آنرا نمیشناختند و فقط حدود دویست سال قبل بود که آقای جان دالتون اتم را کشف واز واژه یونانی اتم ( همان زنافر سنگسری) بهره گرفت .
گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی  هیچ معادل و جایگزینی برای واژه اتم مصوب ننموده و فقط در تعریف آن توضیح داده است که ( تک ساختاری که  واحد اساسی هر عنصر شیمیائی است) (*)
ﺷﻮرای ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎن زﺑﺎن و ادب ﻓﺎرﺳﯽ براساس بند ۲٫۳ از فصل سوم (ﻣﻨﺎﺑﻊ واژه ﮔﺰﯾﻨﯽ) از اﺻﻮل و ﺿﻮاﺑﻂ واژه ﮔﺰﯾﻨﯽ ﻣﺼﻮب ﺟﻠﺴﮥ سیصدوﺳﯽوﯾﮑﻢ  ﻣﻮرخ ۲۶/۹/ ۱۳۸۶ میتواند از واژهﻫﺎی ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ زﺑﺎﻧﻬﺎ و ﮔﻮﯾﺶﻫﺎی زﻧﺪه اﯾﺮاﻧﯽ بهره ببرد (**)
بر این باور هستیم که گویش سنگسری هم در حوزه واژگان و هم در حوزه قواعد دستوری از غنای بزرگی  برخوردار است و به یقین صدها واژه دلکش سنگسری مانند (زنافر) میتواند کمک بسیار خوبی برای جایگزینی واژگان غیر ایرانی باشد.
برای نمونه چند مورد زیر تقدیم خوانندگان میگردد و امید است همشهریان گرامی و بویژه نخبگان در حوزه تخصصی خود واژه های سنگسری را که میتواند جایگزین واژه های غیر ایرانی گردد به گروه واژه گزینی ﺷﻮرای ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎن زﺑﺎن و ادب ﻓﺎرﺳﯽ پیشنهاد نمایند (***)
 
آرگردش
ĀRGĒRDAŠ
آبگردانه درآسیاب آبی turbine توربین آبی
زنافر
ZĒNᾹFAR
ذره بسیار کوچک (شیمی) atom اتم          
سدبون
SADBWN
پخش شدن عفونت در بدن  (پزشکی)      metastasis  
کچپ
KACAB
متصل کننده یوغ به خیش گاو آهن universal joint(مکانیک) پولوس
لوژنگ
LWŽĒNG
دریچه ای در سقف اتاق برای ورود نور patio(ساختمان)  پاسیو 
والو
VᾹLW
انصراف – لغو  cancel   کنسل
 
حفظ و نگهداری گویشهای محلی و میراث فرهنگی یک وظیفه بوده و هست  و با گسترش روزافزون وسایل ارتباط جمعی و رواج کتابها و نشریات گوناگون که همه به فارسی گفته یا نوشته می شوند کم کم واژه های دلکش و زیبای سنگسری رو به فراموشی میرود و بیم آن میرود همانطور که خط میخی ما را  متخصصین اروپائی خواندند تا چند سال دیگر برای معنی وتفسیر لغات واصطلاحات  گویش سنگسری از بیگانگان مدد بگیریم .  استاد دکتر محمد معین در مقدمه کتاب برهان قاطع این جمله را نوشته است (این کاری است که توانسته ایم ولی آن نیست که خواسته ایم )  پس بفرمایش استاد هر چه توان داریم باید بکوشیم و با پیشنهاد واژه های زیبای گویش سنگسری به فرهنگستان زبان فارسی برای جایگزینی کلمات خارجی گویش شکیل نیاکان خود را جاودانه سازیم. 
چنانچه هریک از واژه های پیشنهادی از سوی تعداد افراد بیشتری از همشهریان عزیز برای  گروه واژه گزینی فرهنگستان زبان فارسی ارسال شود قطعا مورد بررسی و تصویب قرار خواهد گرفت نیازمند همراهی شما دوستداران گویش سنگسری  هستیم.       
با سپاس فراوان
علی جمالیان
مشاور املاک گلستان
آدرسهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی :

۳ پاسخ به “اتم”
  • ذوالفقاریان:

    هزاران درود بر نویسنده خوشفکر و خوش ذوق
    از پدر بزرگم که کشاورز بوده طرز کار و مورد استفاده (کچب) را پرسیدم وقتی توضیح داد من که دانشجوی دکتری مکانیک هستم افسوس خوردم که در زبان سنگسری چنین واژه زیبائی داریم آنوقت فرهنگستان زبان بی خبر است عده ای (پولوس) و عده ای (چهار شاخ گاردان) وتعدادی universal joint بکار میبرند سریعا به لینک ردیف سوم رفتم و پیشنهاد واژه ( کچب )را دادم شما عزیزان سنگسری هم اقدام کنید آنقدر بفرستید تا تصویب شود تشکر.

  • پیشنهاد جالبی است
    غنی سازی ادبیات و زبان فارسی با بهره مندی لغات اصیل بومی و محلی به جای کلمات وارداتی بیگانه و نامانوس بسیار ارزشمند می باشد.
    کلمه سنگسری سدبون گرچه مربوط به انتشار عفونت (میکروب یا قارچ) در بدن اطلاق می شود اما به خوبی می تواند جایگزین کلمه (متاستاز) که برای انتشار و پخش شدن سرطان در بدن کاربرد پزشکی دارد، به کار برده شود.
    تصویب این اصطلاحات در فرهنگستان زبان و ادب فارسی یا فرهنگستان پزشکی به معنای وارد ساختن کلمات جدید به زبان فارسی نبوده بلکه بازگشت زبان فارسی به ریشه و اصل تاریخی خود و احیا لغات گم شده که حسب اتفاق در گویش محلی همچنان زنده مانده است، می باشد.

  • محمد علی:

    واژه زنافر شاید برای نسل جدید مهدیشهری نا آشنا باشد. اما وقتی به کاربرد و معنی آن توجه می کنیم در فارسی معادلی برای اندازه ای تا این حد کوچک پیدا نمی کنیم. در بحث عمومی برای اتم معادل هسته استفاده می شود که صرفا به لحاظ مرکزی بودن می توان با تعبیر اتم مشابه باشد و هرگز کوچکی ذره اتم با “هسته” معادل نیست. لذا جایگزین شدن “زنافر” به جای اتم در فرهنگستان لغت فارسی ضمن پاسداری از زبان پارسی ، افتخاری برای سنگسری زبانان به عنوان میراث داران زبان کهن ایران زمین خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

*

این مطالب را هم بخوانید ...