امروز : ۲ مهر ۱۳۹۶
تبلیغات   |   درباره ما   |   تماس با ما
تبلیغات
سامانه پیام کوتاه
سامانه پیام کوتاه سنگسر نیوز
پیش بینی آب و هوا
مهدیشهر
مهر ۲, ۱۳۹۶, ۲:۰۹ ب.ظ
 

آفتابی
27°C
رطوبت: 14%
سرعت باد: 4 m/s جنوب
اطلاعات بیشتر...
 
آمار سایت
  • 333
  • 1,275
  • 3,366,818
  • 1,104
  • 3,697
  • فروردین ۱۰, ۱۳۹۶

پیتەکو

حسین اقیان

(پیتکو) پنج روز آخر سال در گاهنامه سنگسری عنوان رنج نامه چوپانیست که از بی مهری های زمانه  وسخت گیری های  ارباب و مشقت های زندگی عشایری در ییلاق و قشلاق گلایه دارد که این حقیر دلتنگی های او را در چند بیت به نظم درآورده و به عشایر سخت کوش ایل سنگسر تقدیم می دارم.
حسین اقیان (چالژ)

 

پیتەکو سەر ببی هە    پیتک (پنج روز آخر سال )به سر آمده

پەنج ۉ چار ۉ شۂ ۉ دو     پنج وچهار وسه و دو    (روزشمار)

یێکۂ رۉ بمۉنی هە    یک روز به آخر سال مانده

دەرهە ئیندهۂ نۉسال    سال نو در راه هست

سال نۉ وابۉندهۂ ویار    درفصل  بهار سال نو می شود

رەمۂ ئینهن دێ کنار    گله ها به کنارده میرسند

باز شۉنهن دیم خیل ئی لار    دو باره به طرف ییلاق لار میرویم

باز تیلم ۉ تۉرۂ ۉ بەرۂ ۉ کار    دو باره شیردوشی و کره گیری و….شرو ع می شود

ئەویل یی کەلۂ یی سەر    بالای قله کوه اویل

تۆرنۂ بەر بمهێ  رۆجی دۂ  بجوقن هێ    باد سردشمال وزیدن گرفت وباد گرم جنوب را مغلوب کرد

تا کەویر یی سینۂ نێ دۂ برۉمن هێ وتادشت کویر فراریش داد

تۆریک هاکەرت هە صەحرا پیس پیسو ئی     مه صحرا ومراتع را تاریک کرده

بگێرت هە کۉ ۉ کەمەر دۂ  بومی ئی     مه محلی تمام کوه ودامنه ها را کرفته

دریز بریز ئی وارەش     نم نم باران  باریدن گرفته

ئەمسەتین سال دۂ وانهن تۉم سال     امسال سالیست که مراتع پر بار هستند

خەلی وارندهۂ  وشندی سال     باران زیاد می بارد وسال پربارانی داریم

مالدارون شانسی بیارت سال    امسال سالیست که دامداران شانس آوردند

گارۂ ئستال ببی هە     محوطه اتراق گاه گله مانند استخر شده

لەمچقا تەر ببی هە     کیسه خواب چوپا نان خیس شده

دیگی چال گەل ببی هە     گودال دیگی (اجاق)گل شده

مالدارۉن یی عەروسی کۆردۉن یی عەزا بمی هە     دامداران خوشحال و چوپانها گرفتارند

هیس ۉ فیس ئی نمۆسەر     نزدیک غروب آفتاب

رەمۂ ولۆو وابوهن سور تۉل یی سەر     گله بر روی تپه سرخ پخش شده ومی چرند

پیندۂ دۉپاد بۉ دۉنەک گۉنبۂ یی سەر     انگار دانه روی گنبد پاشیده اند

سۆ خەرو مێیل ئی گارۂ مال کندها     الاغ سیاه عزم رفتن به اتراق گاه را کرده

تۆریک هابهۉ نە سەرئشکۂ کندها     هوا که تاریک شد  سرا زیر می شود

کۉچ بمی هن  خیل یی سەر     خانواده های ایل به ییلاق آمده اند

گۉت بژی هە  پەراپەر     سیاه چادرها را درکنار یکدیگرافراشته اند

کاتا خۉنهن بەرۂ سەر     بچه هادر کنار شیر دوشگاه سرود می خوانند

رەمۂ بەرۂ شوهە ۉ خۆر کەلۂ سەر     آفتاب بالای قله رسیده .گله به شیر دوشگاه آمده

واورهۉن  پیندۂ سبای نەر ۉ قەسەر     فردابایدقوچهاومیشهای قسر را از گله جدا کنند

مۆختمـــاد واندهۂ وێتی     خدمه ییلاق می گوید نگاه کن

نۆ گـــودار دۂ کۂ نە‌ظەر     یک نظر به گذرگاه بالای تپه بینداز

در شونده ک نفر    یک نفر به آن سوی می رود

خەلی کندهۂ نەچیچ هە گەرد ۉ دولەخ     که خیلی هم گرد وخاک راه انداخته

یێقن ئرباب ئی وکاپ کەرتهە دەرهە شۉندهۂ نۆ سەر     حتما اربابه که به آنسوی می رود

ئیندۂ خیل سەر بی چەمەر     بدون سر وصدا وارد ییلاق میشود

پۉست کلاف کەلۂ یی سەر    کلاه پوستی بر سر دارد

کارتی کۆت شۉنۂ یی سەر     کت کارتی روی شانه انداخته

گرێ داندهۂ بۆرۂ سەر    چین و چروک پیشانیش گره خورده (اخم کرده)

حۆکم هاکندهۂ بی دەفەر    و بی وقفه دستورصادر می کند

پیندۂ دونیا  کۂ جگا بهۉ نێ رێ مال ئی پدەر    انگار که دنیا یکجا مال پدری اوست

کۆردۂ ژینۉن دۂ وێتی    زنان چوپان و خدمه را ببین

یا دەرهن دونۂ کن هن    یا در حال خشک کردن کشک هستند

یا دەرهن سۆزمۂ بن هن    یا در حال آوردن کشک تازه هستند

یا کەلیز ژن هن ۉ باز ئارشۂ کن هن    یا در حال نواختن کفگیر های چوبی برای درست کردن آرشه هستند

سۆب بەرۂ  شۉم قالی سەر    صبح به شیردوشگاه می روند و شب  قالی بافی دارند

بەعد ئەز پیشین دەستۂ جەم چەشمۂ یی سەر    بعد از ظهر بصورت دسته جمعی در کنار چشمه ها

بەشۆرهن وەرۆەش ۉ مارۂ دۂ نمۆسەر    تا پشم چیده شده از بره و میش را بشورند

ئرباب کار داندهۂ ۉ رەیێت بی مجال ۉ بی دەفەر    ارباب کار زیاد دارد و رعیت مجال و وقفه ای ندارد

شەروەر مۆ پۉنزۂ بشهۆ     پانزده روز از شهریور گذشت

ئارۉ سبای نەرۉن هە    امروز فردا زمان جفت گیری گوسفندان است

مە سال ئم سەر ببی هە    قرار داد سالیانه کاری من هم به سر آمده

نەرکەل ئم سەر بدی    هە قوچ ها و کل ها را در رمه رها کرده اند

باز دو رێ چەفت ۉ پەلومال ۉ گولێ    دوباره به پایگاه های قشلاقی و آغل های زمستانی می رویم

میرد کێ ۉ کندال ۉ دوی ۉ ئەسورێ    زندگی در اطاقهای کوچک که با دود کندال و اشک چشم همراه است

کلوا ۉ دیگی ۉ چاشت ۉ وۆگرێ    و خوردن غذاهایی مانند کلوا و دیگی و …( که در قشلاق متداول است)

پیندۂ داز بۆللین کرهۉن    باید گون بالش ما باشد

یا چۉ سەر خۆو هاکرهۉن    و یا با تکیه به چوبدستی (سر پاه) چرت بزنیم

کاتۉن یی دوری رێ سەرواژۂ کرهۉن    و از فراق زن و فرزند در خواب هذیان بگوییم

پیندۂ واپۆرسهی خدا مۉن    می خواهم از خدا بپرسم

چیررێ هەم دونیا می هۉن؟    برای چه به دنیا آمدیم ؟

چێ پیندۂ گۆل یی وێری سۆخت بەخۉرهۉن؟    چرا باید مثل گلی که ورز می خورد سختی را تحمل کنیم ؟

خۆشی کێی دەرهە نەپیندۂ بوین هۉن؟    خوشی زندگی کجاست ما نباید  ببینیم ؟

کـــۉفۂ یۉن دونیا بەبهۉ    ویران شود این دنیا

یا کەویر ۉ یا گوذەر    یا در قشلاقیم یا در گذر گاه ها

یا کۉ خیل کـــۉه ۉ کەمەر    یا در ییلاقیم یا در کوه و دامنه ها

هەر رۉ دانهۉن یێکۂ جور خون ئی جگەر    همه روزه یک نوع خون جگر داریم

کار طالع رێ کار وارندهۂ     کار یی سەر برای کسی که تقدیرش زحمت است کار روی کارمی بارد

یک پاسخ به “پیتەکو”
  • علی:

    دست مریزاد
    بسیار زیبا و با حس میباشد و باعث غرور خاصه آنکه نوشتن با این رسم الخط موحب ظهور نوعی حس دارا بودن فرهنگ بومی و هر چه بیشتر سنگسری بودن این شعر میشود.
    همچنین بهتر بود ترجمه فارسی با رنگ و فونت دیگری ترجیحا کوچکتر در برابر متن اصلی قرار میگرفت.

دیدگاهتان را بنویسید

*

این مطالب را هم بخوانید ...