امروز : ۳ آذر ۱۳۹۶
تبلیغات   |   درباره ما   |   تماس با ما
تبلیغات

    Sorry. No data so far.

سامانه پیام کوتاه
سامانه پیام کوتاه سنگسر نیوز
پیش بینی آب و هوا
مهدیشهر
آذر ۳, ۱۳۹۶, ۵:۰۹ ق.ظ
 

صاف
5°C
رطوبت: 33%
سرعت باد: 0 m/s شمال
اطلاعات بیشتر...
 
آمار سایت
  • 69
  • 1,037
  • 3,442,946
  • 1,104
  • 3,697
  • فروردین ۱۰, ۱۳۹۶

یادآوری آداب و رسومی ارزشمند از سنگسر قدیم

سلطانعلی حیدری پور

سلطانعلی حیدری پور

بنه واز :
در گذشته ها به علت نبود امنیت کافی به خصوص در مناطق کویری هر چند وقت یکبار گله های دام عشایر مورد هجوم غارتگران قرار می گرفت. همچنین در اثر عوامل طبیعی مانند سیل، آتش سوزی، بیماری و … ممکن بود اکثر حشم دامداری از بین برود. در این مواقع روحیه سرشار از غیرت و سخاوت دامداران ایل سنگسر به آنها اجازه نمی داد که هم شغل خود را در بیچارگی ببینند. هر کدام از دامداران با اهدای چند راس گوسفند به فرد زیان دیده به کمک او می شتافتند تا سرمایه اولیه برای شروع دوباره حشم داری پیدا کرده و بتواند فعالیت خود را از سر بگیرد و آبرویش محفوظ بماند. به اصطلاح آن روز به فرد زیان دیده “بن” می دادند و به این سنت نیک “بنه واز” می گفتند. بعدها خیلی از همین افراد بن گیرنده حشمهای زیادی جمع آوری کرده و خودکفا و ثروتمند شدند.

شواره :
شواره به نوعی همکاری دسته جمعی بین بانوان سنگسری اطلاق می شد که در کارهایی نظیر ریسندگی پشم و قالیبافی از این روش همیاری برای پیشبرد کار خود استفاده می کردند. اما ماجرا از این قرار بود که معمولا سه چهار نفر از خانمهای سنگسری که با هم همسایه بودند و یا رابطه دوستانه داشتند به نوبت در خانه های همدیگر حاضر می شدند و چرخهای ریسندگی خود را نیز به همراه می آوردند. از آنجاییکه تنها کار کردن کسالت آور بود، دور هم نشستن و کار کردن در کنار همدیگر این فرصت را فراهم می کرد تا به مرور خاطرات گذشته بپردازند و با بیان لطایف و روحیه ای شاداب و سرشار از خنده به کار خود بپردازند. معمولا رسم بود صاحبخانه با خشکبار از مهمانان خود پذیرایی می کرد. این خشکبار عبارت بود از مغز گردو، بادام، نبات، سنجد، انجیر خشک، زردآلوی خشک، نخود، کشمش، گلابی خشک و … که به آن ورکاری می گفتند و در حین کار تناول می شد.
واره: قسمتی از چرخ ریسندگی که دوک (ریش تا) در آن قرار می گیرد.

کیسه وو :
در زمان قدیم هرگاه اعضای خانواده، دوستان و خویشاوندان به دلیل امورات خود از همدیگر دور می شدند به جهت ارتباطات صمیمانه تری که در گذشته بین افراد حاکم بود در نبود وسایل ارتباط جمعی سعی می کردند با استفاده از ابتکاراتی نظیر ارسال هدایا برای همدیگر، یاد و خاطراتشان را گرامی بدارند. این مساله بیشتر در تابستان مطرح بود. در این فصل جمع زیادی از اهالی سنگسر عازم ییلاقات می شدند و در کنار مراتع سر سبز، چشمه ها و چمن زارها چادرهای خود را بر پا کرده و “خیل” را شکل می دادند. در این هنگام هرگاه بین خیلها و یا سنگسر رفت و آمدی اتفاق می افتاد افراد برای دوستان و آشنایان خود برای یاد آوری کیسه کوچکی حاوی خشکبار می فرستادند که به آن “کیسه وو” می گفتند .
محتویات کیسه عبارت بود از :
۱ – مغز گردو
۲ – مغز بادام
۳ – زرد آلوی خشک
۴ – گلابی خشک
۵ – توت خشک
۶ – سنجد
۷ – نبات
۸ – انجیر خشک
خوراکی و اشیای دیگر نیز به آن اضافه می نمودند و بدین وسیله علاقه ی قلبی خود را ابراز می نمودند !
۱ – نبات = شما چقدر شیرین هستی .
۲ – کمی نان خشک = مثل نان برایت گرسنه شده ام .
۳ – کمی پر مرغ = دلم میخواهد پر درآورم و به نزدت بیایم.
۴ – کمی زرد چوبه = از دوری شما مثل زرد چوبه زرد شده ام .
۵ – کمی زغال = از دوری شما مثل زغال سیاه شده ام .
۶ – کمی پارچه ی سوراخ سوراخ شده = از دوری شما جگرم پاره پاره شده .
دختر برای نامزدش :
۱ – بادام سوراخ شده = گوشواره یادت نرود !
۲ – یک مجسمه ی اسب با موم یا خمیر خشک شده = اسب را سوار شو زودتر بیا .

۱۳ پاسخ به “یادآوری آداب و رسومی ارزشمند از سنگسر قدیم”
  • سلطانعلی حیدری پور:

    باسلام خدمت همشهریان و دوستداران فرهنگ سنگسر
    از بذل توجه و اظهارنظرهای ارزنده شما عزیزان کمال تشکر و قدردانی را دارم .
    امیداوارم در آینده فرصتی پیش آید جهت ارائه مطالب بیشتر در باب فرهنگ سنگسر،خدمت شما سروران .
    ضمنا اینجانب مشغول تالیف کتابی در باب تاریخ ، فرهنگ و آداب و رسوم سنگسر میباشم که به امید خدا به زودی خدمتتان تقدیم خواهد شد .

  • m:

    خیلللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللللی باحال وبامزه بود

  • asghar:

    با سلام
    ممنون آقای حیدری پور عزیز
    که وقت میذاری و آداب و سنن گرانمایه سنگسری رو هم برای همن وسال ها یادآوری و هم برای نسل حاضر بازگو میکنی تا بیشتر با فرهنگ و آداب و رسوم بسیار غنی و ارزشمند سنگسری آشنا شوند……
    سپاس و هزاران درود

  • بیدقی فر:

    سلام
    سپاس از مطلب ارزشمندتان .

  • محمد:

    خوشا به یادی نو سالا نه غم بو نه دردو بلا
    (رابند)

  • ئەحمەد:

    با سپاس بسیار از جناب حیدری پور
    با استناد به جمله هایی همچون ” نێ دۂ شوارۂ کەرتهە ” یا واژه هایی چون ” شوارۂکەر” یا ” šəvârə kar” بنظر می رسد واژه ” شوارۂ šəvârə – ” مفهوم فعل ریسیدن را که با تعاون و همکاری انجام می گیرد را در بر گیرد . شادروان اعظمی نیز معنی ریسیدن را ارائه داده است. کاربرد این فعل در مواردی غیر از ریسندگی نوعی وامگیری از معنای همیاری و همکاری میتواند باشد

  • مشاور املاک گلستان:

    با سپاس از نویسنده محترم جناب آقای حیدری پور بنظرم واژه (شه واره) بمعنای تعاون و همکاری میباشد و در همه امور تداول داشت مانند : دیمه چینی ، میوه چینی ، ریسندگی ،کارتی بافی و… البته واژه (شیر واره) در بعضی از عشایر ایران مرسوم است که همان دادوستد روزانه شیر بین همدیگر بمنظور استقاده بهینه از شیر در تولید محصولات لبنی میباشد.
    اما در قسمت اجسام همراه (کیسه وو) علاوه بر انچه ذکر فرمودید این عمل توسط بانوان سنگسری برای همسران خود که معمولا ماهها در قشلاق کویر بودند انجام میشد تا پیام عشق و محبت خود را بصورت غیر علنی به شوهران خود برسانند (هزاران دورد بر آنان)

  • علی:

    بسیار زیبا و ارزشمند. ضمنا در کلمه شه واره توضیح شه ضروری بنظر میرسد که آیا مخفف شاه است یا تلفظ واژه سه در زبان سنگسری

  • به جوانهای عزیز سنگسر توصیه میشود قدری از وقت خود را اختصاص به ارتباط با جوانهای قدیم سنگسر بدهند و سعی کنند با توجه به امکانات و تجهیزات مناسبی که در دسترس همه است نسبت به ثبت خاطرات و گفته هایشان بپردازند زیرا که خیلی زود دیر میشود.

  • گل آقا:

    می شود روزی این سنت های زیبا را دوباره زنده کرد؟

  • حمید:

    وای چقدر زیبا بود
    راستی ، در هزار توی رسم و رسومات فرهنگ سنگسری چه مفاهیم گرانسنگی پنهان است .
    باید که نسل جدید را بیشتر با این مفاهیم آشنا کرد تا بداند چه پشتوانه غنی دارد .

دیدگاهتان را بنویسید

*

این مطالب را هم بخوانید ...